Hoe #Nietalleen hulpvraag en hulpverlening succesvol verbindt in coronatijd

Tiemen Westerduin, initiatiefnemer van het platform #nietalleen

Door: Christine Dirkse

Half maart, in de eerste week van de ‘lock-down’ in Nederland, hoorde Tiemen Westerduin, initiatiefnemer van het platform #Nietalleen, dat het hamstergedrag van Nederland tot tekorten bij de Voedselbanken leidde. ‘Ik dacht toen: de kwetsbaren mogen niet weer de zwaarste klappen krijgen,’ vertelt hij. Bovendien verbaasde het hem hoe de discussies in de kerken meer gingen over de eigen diensten en de vraag of corona een oordeel van God was, dan over het lijden dat zou ontstaan door de coronacrisis. ‘Juist in een tijd als deze mogen we doen waar de kerk voor is: hen helpen die in nood zijn.’

Het liet Westerduin niet los, en hij begon een aantal goede bekenden van hem op te bellen om te kijken wat ze samen zouden kunnen doen. Binnen enkele dagen zaten ze bij elkaar: (christelijke) maatschappelijke organisaties, politieke partijen, media en kerkgenootschappen, samen om tafel om een plan te bedenken om de handen uit de mouwen te steken. Het resultaat: het platform #Nietalleen (nietalleen.nl).

Landelijke dekking, lokale dynamiek
‘Toen we eenmaal met elkaar in gesprek gingen, kwam al gauw het idee van een landelijk platform op tafel. Een landelijk dekkend netwerk, maar wel één die lokaal functioneert. We wilden alle lokale initiatieven samenbrengen, coördineren en met elkaar verbinden.’ Binnen enkele dagen nadat het idee opkwam was het geregeld: het platform #Nietalleen werd in korte tijd gebouwd, er kwam een landelijke lijn voor vragen en er werd een landelijk dekkend netwerk opgericht. ‘Per burgerlijke gemeente hebben we een coördinator gezocht – bijvoorbeeld vanuit een kerk of een hulpverleningsinstantie – die de vragen die binnenkwamen uit die regio oppakte en bij de juiste groep neerlegde.’ Daar ontstonden mooie initiatieven uit. ‘In Nunspeet werd er geregeld dat er in elke straat een contactpersoon was. Er werden fl yers uitgedeeld om te laten weten dat je een hulpvraag kon neerleggen. We hebben geen direct zicht op het eff ect ervan, maar het gebaar inspireert wel.’ Dat het platform er niet voor niets was, bleek al snel: er werden ruim 6000 hulpvragen ingediend. ‘Maar dat is maar een fractie van het totaal, omdat de lokale partijen ook lokaal zichtbaar(der) waren. Lang niet alles is via het landelijk netwerk gelopen.’

Voortzetting
In de loop van de maanden werden de coronaregels soepeler en zakte de vraag naar hulp in. Maar daarmee is het platform niet opgehouden. ‘Er gebeurde veel moois. Zo besteedden zelfs koning Willem Alexander en Koningin Máxima aandacht aan het platform. Zij spraken hun hoop uit dat we #Nietalleen zouden voortzetten na corona. Want ook na corona zijn er mensen eenzaam en zijn er mensen met hulpvragen.’ ‘We houden een basislijn via het platform in leven. Er blijven lijnen lopen met plaatselijke coördinatoren, zodat hulpvragen die binnenkomen ook opgevolgd kunnen worden. En we willen ons gaan richten op thema’s, zoals eenzaamheid, gemis en de deeleconomie.’ Dankzij de samenwerking met onder meer de EO en de PKN, wordt er gewerkt aan een wekelijks radioprogramma van #Nietalleen. ‘De bedoeling is dat we eens in de zoveel tijd campagne voeren, bijvoorbeeld rondom kerst, de zomer of een nieuwe corona‐uitbraak of andere crisis. En dat we uiteraard bij een nieuwe crisis snel kunnen opschalen, zodat hulpvraag en hulpverlening landelijk – maar op lokaal niveau ‐ bij elkaar gebracht kan worden.’

Laat je leiden door nood
De drijfveer van Westerduin is duidelijk: opkomen voor de kwetsbaren, maar vooral Jezus volgen in zijn aandacht voor mensen in nood. Westerduin benadrukt hoe belangrijk het is om juist als kerk er te zijn voor de mensen in nood. ‘God maakt zichzelf bekend onder de naam Jahweh: Ik ben er. Dat is Gods DNA. Wij zijn gemaakt naar zijn beeld, ook wij zijn gemaakt om er te zijn. Juist voor hen die in nood zijn. Dat is de boodschap die we met #Nietalleen willen uitdragen: wij zijn er, je bent niet alleen.’

‘In Exodus wordt God Jehova Rapha genoemd: de God die herstelt. Hij is zelf heel, maar verleent zijn identiteit aan het helen van anderen. Dat is wie God is, de heler. Zo is ook Jezus Heiland, Redder: ook zijn identiteit wordt sterk bepaald door het helpen van hen in nood. De nood van anderen moet de kerk raken in zijn ziel, zijn DNA.’

‘Ik heb het gevoel dat we dat DNA een beetje zijn kwijtgeraakt: er zijn commissies voor van alles. De diaconie lijkt een beetje onder te sneeuwen. Het lijkt vaak meer te gaan over vormgeving van de kerkdienst dan over het diaconaat. Maar juist het diaconaal werk past zo goed bij het DNA van de kerk: hen helpen die in nood zijn. Juist door de diaconie kun je als kerk schitteren. Door de week zien we gebrokenheid om ons heen. Ik denk dat je in de kerk vooral bij elkaar komt om die nood samen te delen en om met elkaar de hoop van de redding te delen.’

‘In de geschiedenis zag je regelmatig dat nood het echte DNA van de kerk naar boven roept. Opeens lijken grenzen van kerkgenootschappen weg te vallen. Nood verbroederd, als je bereid bent je eigen stokpaardjes los te laten. Kerkgenootschappen pakken gezamenlijke initiatieven op, bidden samen voor de nood in Nederland. Dat vind ik mooi: als we voelen dat het er niet zozeer om draait dat we een kerkverband dienen, Gods koninkrijk.'

Informatie:
www.nietalleen.nl

Dit interview vond plaats in augustus 2020 en is gepubliceerd in Diaconiemagazine. Deze speciale uitgave van Kerkmagazine is in oktober 2020 verzonden naar alle kerken in Nederland.