Congres Groen Geloven: nieuwe toolkit GroeneKerken gepresenteerd

Bisschop Gerard de Korte opent het congres Groen Geloven in het Dominicanenklooster in Zwolle. Foto: copyright Helderblauw, Barneveld
Workshop tijdens het congres Groen Geloven in het Dominicanenklooster in Zwolle. Foto: copyright Helderblauw, Barneveld
Keuzes maken voor duurzaam handelen tijdens het congres Groen Geloven in het Dominicanenklooster in Zwolle. Foto: copyright Helderblauw, Barneveld

Tekst: Marco van de Wetering | Beeld: copyright Helderblauw/Kerkmagazine

In het Dominicanenklooster in Zwolle vond vandaag het congres Groen Geloven plaats. Tijdens het ochtendprogramma lanceerde Groenekerkenactie een nieuwe toolkit voor kerken die ‘groen’ willen worden.
Ruim 600 mensen waren aanwezig op het uitverkochte congres over ‘een invulling geven aan de Bijbelse opdracht van goed en recht doen’. Uitgangspunt van de organisatie was dat verduurzaming hoort bij de missie van kerk-zijn, christen-zijn en geloven.

Kerk: tent of monument?
Tijdens de workshoprondes, proeverijen genoemd, was er onder meer een workshop over de zin en onzin van duurzame kerkgebouwen met als titel ‘Kerk: tent of monument’. De workshop werd verzorgd door Simon Haanemaijer, architect bij RoosRos in Oud-Beijerland. Zijn opvallendste uitspraak: ‘Het meest duurzame kerkgebouw is géén kerkgebouw’. Vanzelfsprekend was zijn pleidooi niet om kerkgebouwen maar af te schaffen. Hij toonde wel aan dat onze moderne comfort-eisen duurzaamheid in de weg staan. “Als we het koud hebben, moet de verwarming hoger. Dat duurt uren voordat een kerkzaal op temperatuur komt. Als je tegelijk bedenkt dat we die kerkzalen slechts een paar uur per week gebruiken, dan zijn het ruimtes die onmogelijk te verduurzamen zijn.” Haanemaijer zocht de winst op het terrein van verduurzamen van kerkgebouwen vooral in efficiënter en multifunctioneel gebruik. De zalen delen met een voedselbank, een peuterspeelzaal of een andere maatschappelijke functie. “Spanningsveld blijft welke mate van multifunctioneel gebruik is acceptabel voor de kerkzaal? Dat ligt bij katholieke kerken nog moeilijker dan bij andere. Dat is een ingewikkelde theologische discussie die wel gevoerd zal moeten worden.”

‘Scheppingsbeeld geëxplodeerd’
Mgr. Gerard de Korte, bisschop van Bisdom ’s-Hertogenbosch, opende de 's ochtends de bijeenkomst met een overdenking. Hij sloot die af met het Zonnelied van Franciscus van Assisi uit te spreken als gebed.
In zijn overdenking stelde De Korte dat ons beeld op tijd en schepping is geëxplodeerd: “In de kantlijn bij Genesis 1 staat in mijn Bijbel ‘4004 jaar voor Christus’. Wetenschappers zeggen dat de oerknal, het ontstaan van de aarde, 14 miljard jaar geleden plaatsvond.” Met verwijzing naar Franciscus van Assisi en de encycliek van paus Franciscus verwoorde hij de ‘verwondering en zorg over en voor de schepping’.

Mens is onderdeel van de schepping
Theologe en auteur Trees van Montfoort hield de aanwezigen voor dat christenen vaak denken dat de aarde van ons is. Terwijl de Bijbel er juist op wijst dat wij onderdeel zijn van de schepping. Mensen dienen dus te zorgen voor die schepping en niet te ‘heersen over’. “Wij moeten onszelf de vraag stellen ‘Hoe kijkt de Bijbel aan tegen een ecologische crisis?’ De vraag wat de Bijbel erover zegt kunnen we niet stellen, want er was in die tijd geen klimaatprobleem. Concrete richtlijnen zijn er niet in de Bijbel, dus kunnen we elkaar daarmee niet overtuigen van eigen gelijk.”

Vijf over twaalf
Weerman Reinier van den Berg maakte indruk met zijn stelling “Het is al vijf over twaalf voor het klimaat”. De doelstellingen van het klimaatakkoord van Parijs kunnen al niet meer worden gehaald, want de gemiddelde temperatuurstijging op aarde is al meer dan 2 graden. “We kunnen nog wel die stijging stoppen. Ook CO2-reductie is mogelijk door het planten van 700-900 miljard bomen. Landen in Afrika, zoals Ethiopië en Kenia begrijpen dat. Om te voorkomen dat hun landen nog verder uitdrogen worden daar honderden miljoenen bomen geplant.”

Nieuwe toolkit
De plenaire ochtendsessie werd afgesloten met de presentatie van de nieuwe toolkit van Groene Kerken. Hanna van der Horst, projectleider bij Groenekerkenactie lichtte toe: “De vorige toolkit was 7 jaar oud. Inmiddels is er zo veel veranderd en zijn er zoveel nieuwe mogelijkheden. Daarom zijn wij een jaar geleden begonnen met een geheel nieuw hulpmiddel voor kerken die serieus werk willen gaan maken van groener kerk-zijn.’
De toolkit is een prachtige, interactieve website met veel tips. Ook is er een kaart waarop groene kerken staan aangegeven. Doel is verder dat er een goed gevuld, interactief platform komt waarop kerken hun ervaringen kunnen delen en contact kunnen zoeken met kerken die al verder in het groene traject zijn.

De website van Groenekerkenactie en de toolkit is: https://toolkit.groenekerken.nl/

De foto’s zijn gemaakt tijdens het congres Groen Geloven in het Dominicanenklooster in Zwolle. Copyright: Helderblauw, Barneveld. Het is niet toegestaan de foto’s te gebruiken op andere websites of in gedrukte media.